Ze nodigde me uit te gaan zitten en schonk me thee in. Toen sprak ze. “Mijn naam is Greta Hoffman. Tijdens de oorlog werkte ik als verpleegster in Vermarthe. Niet uit vrije wil, maar uit noodzaak. Ik werd ingedeeld in het kamp waar jij en je zussen gevangen zaten. Mijn gevoel voor humor is ijzig. Ik had niets te maken met wat jullie is overkomen,” vervolgde ze snel, “maar ik heb het allemaal gezien, en elke dag haatte ik mezelf omdat ik niets had gedaan.”
Hij stond op en pakte een doos uit de kast. Daarin zaten documenten, dossiers en namenlijsten. Fonsteiner hield nauwkeurige aantekeningen bij. Hij noteerde alles: de namen van de moeders, de geboortedata van de kinderen, de Duitse gezinnen die hen hadden opgenomen. Na de oorlog zouden deze documenten vernietigd worden, maar ik slaagde erin er een paar te redden.
Hij gaf me een papiertje; mijn naam stond erop. En daaronder nog een regel: Klein kind, geboren 18 juni 1943, geplaatst 20 juni 1943. Pleeggezin: Familie Adler. Ik las die regel steeds opnieuw, tot de letters vervaagden. ‘Hij leeft,’ fluisterde ik. ‘Ik weet het niet,’ antwoordde hij zachtjes. ‘Maar nu heb je een aanknopingspunt.’ Met dat opgevouwen papiertje in mijn zak keerde ik terug naar Frankrijk en nam ik een besluit. Ik zou hem vinden.
Hoe lang het ook zou duren, hoeveel deuren ik ook moest aankloppen. Mijn zoon was ergens, en ik zou niet sterven zonder het te proberen. De zoektocht duurde bijna twintig jaar: twintig jaar onbeantwoorde brieven, twintig jaar aankloppen bij de autoriteiten, die me aankeken alsof ik gek was.
Twintig jaar lang spaarde ik elke cent om één of twee keer per jaar met de trein naar Duitsland te kunnen reizen. De familie Adler was in 1950 uit Hamburg vertrokken. Niemand wist waarheen, of in ieder geval wilde niemand het me vertellen. De jaren vijftig waren de moeilijkste jaren. Europa was bezig zichzelf te herstellen, waarbij de doden en geheimen met dezelfde efficiëntie werden vergeten en begraven. Archieven werden vernietigd, verspreid en verborgen.
